کاتالوگ اسکناسهای ایران
از نخستین اسکناسهای ایران تا اسکناسهای جمهوری اسلامی
این دانشنامه، کامل‌ترین کاتالوگ مرجع اسکناسهای ایران را به‌ترتیب واقعی انتشار ارائه می‌کند. تمامی اسکناس‌ها بر اساس دوره تاریخی، سری انتشار و ارزش اسمی طبقه‌بندی شده‌اند تا روند تحول نظام پولی ایران به‌صورت مستند و مرحله‌به‌مرحله قابل مطالعه باشد.
کاتالوگ مرجع اسکناسهای ایران
اسکناسهای ایران براساس دوره‌های تاریخی حکومت و ترتیب واقعی انتشار دسته‌بندی شده‌اند. در هر دوره می‌توانید تمامی اسکناس‌ها را همراه با تاریخچه انتشار، امضاها، فیلیگران، چاپخانه، واریته‌ها و اسپسیمن‌ها (Specimen) مشاهده کنید. ساختار این کاتالوگ به‌گونه‌ای طراحی شده است که مسیر تحول اسکناسهای ایران از نخستین انتشار تا جدیدترین سری‌ها به‌صورت کاملاً مستند و پژوهشی قابل دنبال کردن باشد.
ساختار کاتالوگ اسکناسهای ایران
برای هر اسکناس، یک مسیر پژوهشی مشخص طراحی شده است تا بتوانید از دوره تاریخی تا پرونده کامل اسکناس را به‌صورت مرحله‌به‌مرحله دنبال کنید.
انتخاب دوره تاریخی
ابتدا یکی از دوره‌های تاریخی اسکناسهای ایران را انتخاب کنید؛ از قاجار تا جمهوری اسلامی.
انتخاب سری انتشار
در هر دوره، اسکناس‌ها بر اساس ترتیب واقعی انتشار و سری‌های چاپ دسته‌بندی شده‌اند.
انتخاب ارزش اسمی
ارزش اسمی موردنظر خود را انتخاب کنید تا وارد پرونده اختصاصی همان اسکناس شوید.
پرونده کامل اسکناس
در هر پرونده، تاریخچه، چاپخانه، امضاها، فیلیگران، ویژگی‌های امنیتی، واریته‌ها و محصولات موجود در فروشگاه نمایش داده میشود.
سیستم کدگذاری کاتالوگ گنجینه پول ایران
هر اثر در گنجینه پول ایران، از اسکناس تا سکه، دارای یک کد یکتا است که اطلاعات اصلی آن را به‌صورت فشرده نشان می‌دهد و امکان شناسایی سریع را فراهم می‌کند.
اسکناس ۵ ریالی سری اول دوره محمدرضاشاه پهلوی
نوع اثر
- BN — Bank Note (اسکناس)
- CN — Coin (سکه)
دوره تاریخی
- QJR — قاجار
- RSP — رضاشاه پهلوی
- MRSP — محمدرضاشاه پهلوی
- IRI — جمهوری اسلامی
سری چاپ
- S۱ — سری اول
- S۲ — سری دوم
- S۳ — سری سوم
- و به همین ترتیب...
ارزش اسمی
- ۵R — ۵ ریال
- ۱۰R — ۱۰ ریال
- ۱۰۰۰R — ۱۰۰۰ ریال
- ۱۰T — ۱۰ تومان
پسوندهای اختیاری
در صورت نیاز، اطلاعات تکمیلی به انتهای کد اضافه میشود:
BN-MRSP-S۱-۵R-V۲
اسکناس ۵ ریالی سری اول محمدرضاشاه پهلوی — واریته ۲
BN-IRI-S۳-۱۰۰۰R-OV
اسکناس ۱۰۰۰ ریالی سری سوم جمهوری اسلامی — با سورشارژ
در پرونده هر اسکناس چه اطلاعاتی خواهید یافت؟
هر اسکناس در گنجینه پول ایران تنها یک تصویر نیست؛ بلکه یک پرونده مستند و پژوهشی است که تمامی اطلاعات تاریخی، فنی و کلکسیونی آن را در اختیار پژوهشگران و مجموعهداران قرار می‌دهد.
-
کد کاتالوگ
شناسه یکتای هر اسکناس در سیستم کاتالوگ گنجینه پول ایران؛ مانند BN-MRSP-S۱-۵R.
-
ارزش اسمی
مبلغ اسمی اسکناس به ریال یا تومان همراه با سری و نوع انتشار.
-
دوره تاریخی
دوره حکومت و بازه زمانی انتشار اسکناس؛ مانند قاجار، پهلوی و جمهوری اسلامی.
-
سری چاپ
شماره و ترتیب سری انتشار اسکناس در دوره مربوطه.
-
تاریخ انتشار
سال و تاریخ دقیق یا تقریبی انتشار اسکناس به تقویم خورشیدی.
-
درجه کمیابی
رتبه‌بندی کمیابی اسکناس بر اساس تعداد باقی‌مانده و تقاضای کلکسیونی.
-
امضاها
امضای مقامات بانکی موجود روی اسکناس؛ از جمله رئیس کل، مدیرعامل و سایر مسئولان.
-
فیلیگران
تصویر یا طرح مخفی داخل کاغذ اسکناس که در برابر نور مشخص میشود.
-
بانک منتشرکننده
بانک مسئول انتشار اسکناس؛ مانند بانک شاهنشاهی، بانک ملی یا بانک مرکزی.
-
چاپخانه
چاپخانه امنیتی داخلی یا خارجی که اسکناس در آن تولید شده است.
-
تعداد واریته
تعداد نسخه‌های شناخته‌شده با تفاوت چاپی، رنگی یا امضایی.
-
ابعاد اسکناس
اندازه دقیق اسکناس به میلی‌متر (طول × عرض).
-
کد خانواده طراحی
شناسه خانواده طراحی گرافیکی اسکناس برای دسته‌بندی طرح‌های مشابه.
چرا کاتالوگ اسکناس گنجینه پول ایران؟
این کاتالوگ تنها فهرستی از اسکناسهای ایران نیست؛ بلکه هر اسکناس را در بستر تاریخی، فنی و کلکسیونی خود معرفی می‌کند و امکان بررسی چاپ‌ها، امضاها، فیلیگران‌ها، چاپخانه‌ها و سایر اطلاعات مرتبط را در یک ساختار منسجم فراهم می‌سازد.
ترتیب واقعی انتشار
تمام اسکناس‌ها دقیقاً بر اساس زمان انتشار و سری‌های رسمی چاپ مرتب شده‌اند؛ نه صرفاً ارزش اسمی.
ارتباط کامل اطلاعات
هر پرونده به صفحات چاپخانه، امضاها، فیلیگران‌ها، سورشارژها، واریته‌ها و سایر اطلاعات مرتبط متصل است.
تمام چاپ‌های یک اسکناس
تمام چاپ‌ها و سری‌های یک ارزش اسمی در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند تا روند تغییرات آن به‌صورت کامل قابل مطالعه باشد.
نمونه‌های واقعی مجموعه
در صورت موجود بودن، نمونه‌های موجود در فروشگاه گنجینه پول ایران مستقیماً در انتهای پرونده همان اسکناس نمایش داده می‌شوند.
اطلاعات مستند و معتبر
تمام اطلاعات تاریخی و فنی بر پایه منابع معتبر گردآوری شده و به‌صورت مستمر تکمیل و به‌روزرسانی میشود.
مرجع پژوهشی جامع
این دانشنامه برای مجموعهداران، پژوهشگران و علاقه‌مندان تاریخ پول ایران طراحی شده است.
راهنمای استفاده از کاتالوگ اسکناس
در این بخش پاسخ رایج‌ترین پرسش‌ها درباره ساختار، نحوه استفاده و محتوای کاتالوگ اسکناس ایران را مشاهده می‌کنید.
کاتالوگ اسکناس ایران شامل چه اطلاعاتی است؟
اسکناس‌ها بر چه اساسی مرتب شده‌اند؟
آیا تمام چاپ‌های یک اسکناس در کنار هم قرار گرفته‌اند؟
تفاوت سری چاپ با سال انتشار چیست؟
چگونه اسکناس موردنظر خود را پیدا کنم؟
آیا امکان مشاهده نمونه واقعی همان اسکناس وجود دارد؟
اطلاعات این دانشنامه بر چه منابعی استوار است؟
آیا این دانشنامه به‌روزرسانی میشود؟
پرسش‌های پرتکرار دربارهٔ اسکناسهای ایران
ارزش اسکناس قدیمی به چه چیزهایی بستگی دارد؟
به سری و سال، امضا، کیفیت (سوپربانکی، بانکی یا کارکرده)، کمیابی و شمارهٔ سریال؛ شماره‌های قشنگ و پرفیکس‌های خاص ارزش بیشتری دارند.
اسکناس سوپربانکی یعنی چه؟
اسکناسی که هیچ تا، چروک یا نشانهٔ مصرف ندارد و مانند روز چاپ سالم مانده است (UNC).
شماره قشنگ چیست؟
شماره سریالهای خاص مانند تکرقمی (سالید)، تکراری، آینهای (رادار)، پلکانی، پرفیکس ۱ (اولین باکس) و اسکناسهای جایگزین که میان مجموعهداران پرطرفدارند.
امضای روی اسکناس چه اهمیتی دارد؟
هر سری با امضای مقامهای وقت (مانند رئیس بانک و وزیر دارایی) چاپ شده و ترکیب امضاها یکی از راههای شناسایی سری و تعیین کمیابی اسکناس است.
فیلیگران چیست؟
نقشی که در خود کاغذ اسکناس است و در برابر نور دیده میشود؛ هر سری فیلیگران مخصوص خود را دارد.
